door: Vincent Visser, oktober 2010

ALEXA EN DE GROENE WONDEREN VOOR IN HET VERRE ROOD

Al vrij kort na het publiceren van het vorige webartikel over de ARRI Alexa en het verre rood (tegen infrarood) probleem kreeg ik een Tiffen T1 IR en een Schneider Platinum 0,5 stop IR filter te pakken. In het voorgaande artikel schreef ik dat deze twee filters wel eens heel handig konden zijn, maar is dit ook zo? Tijd voor een vervolgonderzoek. Op verzoek heb ik ook een Rosco Trucolor IR filter in deze vervolg test opgenomen en zal ik op een later moment ook Pancro (IR) ND filters onder de loep nemen.  
 

De Far Red / Infrared Test Chart

Vooraf aan de testresultaten wil ik even dieper op de speciaal (in samenwerking met De Hal Stoffen) ontwikkelde ‘Far Red / Infrared Test Chart’ ingaan. Op het eerste gezicht lijkt deze testkaart namelijk slechts een passe-partout met daarin elf zwarte stoffen verwerkt, maar zoals je waarschijnlijk al in het vorige webartikel hebt gemerkt, zijn er bepaalde stoffen die meer gevoelig voor het verre rood (tegen infrarood) probleem zijn dan anderen.   

(klik op een afbeelding voor vergroting)

test chart

no filter

ND1.8 beeldvullend

Er bestaat een mythe dat alle ‘natuurlijke’ stoffen vrij zouden zijn van het verre rood  (tegen infrarood) probleem in tegenstelling tot ‘synthetische’ stoffen. Helaas betreft het hier inderdaad een mythe... Zoals je hierboven kunt zien bestaat de testkaart uit drie rijen, waar de bovenste rij uitsluitend uit synthetische stoffen bestaat en de onderste rij uitsluitend uit natuurlijke stoffen. De middelste rij is een mix van links een natuurlijke stof, in het midden een halffabricaat en rechts een synthetische stof. Alle rijen hebben te kampen met het verre rood (tegen infrarood) probleem. Het gaat zelfs zover dat alle stoffen er last van hebben met als hoge uitzondering 100% katoen fluweel dat daadwerkelijk al het licht (en warmte) lijkt te absorberen.

Hoe komt het dat haast alle stoffen er last van hebben? Na enige navraag blijkt dat je bij ‘natuurlijke’ (net als bij synthetische) stoffen al gauw te maken kunt hebben met een chemische afwerking van de stof. Waarbij je zelfs onderscheidt kan maken tussen Aziatisch en Europees afgewerkte stoffen, die door wetgeving (of het ontbreken daarvan) anders behandeld mogen / moeten worden. Door de (chemische) afwerking kun je dus alsnog last hebben van het verre rood (tegen infrarood) probleem. Het is altijd goed om te onderzoeken wat voor soort (zwarte) stoffen je gaat gebruiken voorafgaand aan een productie.
 

Het Optical Low Pass Filter van de Alexa

Het Optical Low Pass Filter in een camera dient in eerste instantie (kleur) moiré fringing tegen te gaan en kan optioneel gebruikt worden om infrarood licht (warmte) af te houden. Zoals we in het vorige artikel al konden lezen, heeft de Alexa een intern IR-Cut op / of in het Optical Low Pass Filter, waarvan ik niet weet of dit reflectief of absorberend werkt. De IR-Cut in de camera dient om het uiteindelijke gereproduceerde beeld in balans te houden, zodra er zichtbaar licht wordt afgehouden doormiddel van (licht absorberende) Neutral Density filters die infrarood licht (warmte) gewoon doorlaten. Dit lijkt het OPLF in de camera wel te doen, maar toch zie je in de zwarten een versterking van ver rood ontstaan zodra je meer dan 1 stop zichtbaar licht gaat afhouden. Ver rood is een kleur die wij als mens lastig lijken waar te nemen, maar die vermoedelijk als roodtint wel wenselijk is voor de Alexa (zonder filters) om natuurgetrouwe huidtinten te kunnen reproduceren.

Externe diachroïde IR-CUT filters

Gezien ik vooraf aan de test niet wist wat de infrarood cut-off golflengte was van de  Rosco Trucolor IR (die rond 720 nm ligt) heb ik dit externe reflectieve diachroïde (hot mirror) filter meegenomen in de tweede filter testronde. Net als de Tiffen Hot Mirror lijkt dit filter maar deels te werken. In combinatie met een ND.6 zie je (weliswaar iets minder nadrukkelijk aanwezig) het verre rood probleem al de kop opsteken. Het enige ‘hot mirror’ filter dat ons vermoedelijk kan helpen is een Schneider True-Cut 680 IR dat eerder in het elektromagnetisch  spectrum infrarood tegengaat. Dit filter heeft echter zo’n sterke diachroïde coating, dat je bij wijde lenzen last gaat krijgen van lichtgroene vignettering.

 
Reflecterende Neutral Density filters

Persoonlijk heb ik geen ervaring met ‘reflecterende’ ND filters ten opzichte van de meer gebruikelijke ‘lichtabsorberende’  ND filters, maar wellicht dat de Pancro (IR) ND’s ons bij de Alexa kunnen helpen bij het verre rood probleem. Traditionele lichtabsorberende ND’s zijn ‘grijs’ van kleur en dienen alleen om zichtbaar licht af te houden, zonder de kleur en het contrast van het beeld aan te tasten. Iedere fabrikant van lichtabsorberende ND’s heeft zo zijn eigen receptuur om ‘grijs’ te maken, waar Schneider mijn inziens in de praktijk beter in slaagt dan de concurrenten. Tel daarbij op dat deze filters alleen zichtbaar licht dienen af te houden tot en met een golflengte van ongeveer 680 nm en daardoor altijd infrarood licht (warmte) zullen doorlaten. Reflecterende ND’s schijnen door hun dunne metalen filmlaag op het filter altijd 100% kleurneutraal te zijn, maar of ze meer dan zichtbaar licht afhouden is mij onduidelijk. Wel heb ik zo mijn twijfels over de praktische kant van deze filters. Naast make-up controlerende actrices voor de camera, zie ik bijvoorbeeld ook ongewenste lichtreflecties voor me. Een uitvoerige test met de Pancro’s zal nog volgen.

'Groene' correctiefilters

Uit de vorige test bleek de oplossing voor ons verre rood (tegen infrarood) probleem gezocht te moeten worden in speciale kleurpiekcompenserende IR ND filters. Waar met  meer zichtbaar licht afhouden een betere kleurcompensatie nodig is, gezien de toenemende verre rood (tegen infrarood) piek in het uiteindelijke beeld. Vandaar dat ieder Tiffen (Full Spectrum) IR ND apart kleurgebalanceerd is. Tel daarbij op dat deze filters net zoveel licht afnemen als de equivalente (normaal) licht absorberende ND filters. Het was verbluffend om te zien hoe goed deze Tiffen (Full Spectrum) IR ND filters ons probleem oplosten afgezien van de groenzweem, waarover later meer.
 

no filter referentie

ND1.8

IRND1.8

Schneider Platinum ½ Stop IR

Helaas kon ik nog geen Schneider Platinum IR ND filters voor deze vervolgtest te pakken krijgen, maar een test met het opzichzelfstaande Schneider Platinum ½ Stop IR filter lijkt me alvast een goed begin. An sich is dit filter niet meer dan een kleurpiekcompenserend filter dat er op het blote oog lichtgroen-  / cyaanachtig uitziet. Opvallend gemeten houdt dit filter slechts 1/3 stop tegen in plaats van de aangegeven 1/2 stop. Toch heb ik voor deze test de halve stop compensatie aangehouden. Voor de lens geplaatst zie je een zeer lichtgroene kleurzweem ontstaan die niet storend is en eventueel met een -2 (magenta) kleurcorrectie in het witbalansmenu aan te passen is. Wat wel meteen opvalt is dat de hand in beeld nu een stuk levenlozer (wit) uitvalt. Is dit tevens de reden waarom de Alexa het verre rood (tegen infrarood) probleem toelaat?  

Waarschijnlijk is dit filter speciaal voor de Sony EX 1 & 3 gemaakt (die beschikken over een intern filterwiel), aangezien na een ND.9 (welke al een beetje last heeft van het verre rood probleem) het helemaal mis gaat met dit filter. Alsnog heb ik goede verwachtingen van de Schneider Platinum IR ND filter reeks, waarbij ieder filter net als de Tiffen (Full Spectrum) IR ND filters afzonderlijk gebalanceerd is. Persoonlijk vind ik het op de set wel heel erg aangenaam om (IR)ND filters te hebben welke je eigenlijk niet of nauwelijks hoeft kleur(tint) te corrigeren. Er volgt nog een uitgebreide test met de Schneider Platinum IR ND filters, gezien het Platinum 1/2 stop IR filter een goede voorbode is van de meer nauwkeurigere verre rood (tegen infrarood) aanpak.
 

Tiffen T1 IR

Net als het Schneider Platinum 1/2 stop IR filter is de Tiffen T1 IR niet meer dan een kleurpiekcompenserend filter. Echter ziet dit filter erop het oog al een stuk groener uit dan het Schneider filter. Opvallend gemeten houdt dit filter een halve stop licht af. Voor de lens zie je een behoorlijke groenzweem over het gehele beeld ontstaan die je met een -4 / -5 (magenta) kleurcorrectie in het witbalansmenu wegdraait. Ideaal is het niet, maar toch weet dit filter de concurrent te overtreffen. Tot en met een ND.9 filtercombinatie heb je nergens last van. Daarboven weet het filter met een lichte magenta zweem in sommige stoffen heel goed mee te komen tot en met een ND1.8 filtercombinatie. Wel moet ik opmerken dat ik de huidtinten ook hier iets te kil van kleur vind.

Conclusie
Mede dankzij de toevoeging van mijn hand in beeld is het wel iets inzichtelijker geworden waarom bij de Alexa het verre rood (tegen infrarood) probleem mogelijk intact gelaten is. Mocht je Neutral Density filters moeten gebruiken voor de lens, zou ik in eerste instantie voor Tiffen (Full Spectrum) IR ND filters gaan welke allemaal apart kleurgebalanceerd zijn. Hou wel rekening met mogelijke kleurtintcompensatie in de witbalans en met huidtint veranderingen in beeld. Een goede referentiemonitor is mede daarom geen overbodige luxe op de set. Persoonlijk ben ik door het Schneider Platinum 1/2 Stop IR filter wel heel erg nieuwsgierig geworden naar de Schneider Platinum IR ND filters die vermoedelijk nauwelijks kleurtintcorrectie nodig zullen hebben. Mocht je al in het bezit zijn van Neutral Density filters en vindt je een extra filter in de mattebox geen probleem kun je de Tiffen T1 filters tot en met een ND.9 filter combinatie gebruiken. Mocht je meer dan 3 stops licht willen/moeten afhouden, dan is het aan de gebruiker om te bepalen wat hij of zij acceptabel vindt bij dit filter.   

Een volgende keer zal ik de reflectieve Pancro (IR)ND filters nog onder de loep nemen. Tevens zal ik dan ook proberen om nog een Schneider True-Cut 680 IR mee te nemen tijdens die testdag. 

Met dank aan: De Hal Stoffen, Het Licht, Cam-A-Lot, Het Raam en Fofic. 

back